Legal Drive

तुम्हाला ते वाचण्यास मदत करण्यासाठी या मार्गदर्शकाचे यंत्राद्वारे भाषांतर करण्यात आले आहे. कायदेशीर संज्ञा अनुवादातील अचूकता गमावू शकतात- त्यावर अवलंबून राहण्यापूर्वी मूळ इंग्रजीमध्ये वाचा.

कलम 148 ए सी. पी. सी. अंतर्गत कॅव्हेट पिटिशनः ते कसे कार्य करते

तुम्ही दुसऱ्या बाजूने दाखल करण्याची अपेक्षा करत असलेल्या अर्जावर आदेश पारित करण्यापूर्वी न्यायालय तुमची सुनावणी करेल याची कॅव्हेट खात्री करते. नागरी प्रक्रिया संहितेअंतर्गत हे 90 दिवस चालते आणि प्रोबेट कॅव्हेट्स वेगळ्या नियमांचे पालन करतात.

6 किमान वाचनप्रकाशित १६ नोव्हेंबर, २०२६ IST

कॅव्हेट ही एक नोटीस आहे जी तुम्ही न्यायालयात दाखल करता, प्रत्यक्षात, "जर दुसऱ्या बाजूने या प्रकरणात आदेशासाठी अर्ज केला तर आधी माझे ऐका". दिवाणी प्रक्रिया संहिता, 1908 च्या कलम 148 ए अंतर्गत, एकदा कॅव्हेट दाखल झाल्यानंतर न्यायालयाने त्यावर कारवाई करण्यापूर्वी तुम्हाला अर्जाची नोटीस द्यावी. तुम्ही ज्या व्यक्तीला अर्ज करण्याची अपेक्षा करत आहात त्याला तुम्ही चेतावणीची सूचना देखील पाठवली पाहिजे. जोपर्यंत अपेक्षित अर्ज त्या कालावधीत दाखल केला जात नाही तोपर्यंत कॅव्हेट दाखल केल्यानंतर 90 दिवसांनी संपते.

एकतर्फी आदेशामुळे आश्चर्यचकित होणे टाळण्यासाठी बहुतेकदा कॅव्हेट्सचा वापर केला जातो, म्हणजे तात्पुरता मनाई आदेश किंवा हुकुमाला स्थगिती यासारख्या केवळ एका बाजूचे म्हणणे ऐकल्यानंतर दिलेला आदेश.

काय म्हणते कलम 148ए

  • कोण दाखल करू शकतेः आधीच दाखल केलेल्या किंवा सुरू होणाऱ्या खटल्यात किंवा कार्यवाहीत (कलम 148ए (1)) दाखल होणे अपेक्षित असलेल्या किंवा करण्यात आलेल्या अर्जाच्या सुनावणीवर न्यायालयासमोर हजर राहण्याचा अधिकार असल्याचा दावा करणारी कोणतीही व्यक्ती.
  • कॅव्हेटरची सूचनाः कॅव्हेट दाखल करणाऱ्या व्यक्तीने अर्ज करण्याची अपेक्षा असलेल्या व्यक्तीला नोंदणीकृत पोस्टद्वारे, देय पावतीद्वारे त्याची सूचना द्यावी (कलम 148 ए (2)).
  • न्यायालयाकडून सूचनाः जर एखादा अर्ज दाखल केला गेला असेल, तर न्यायालयाने त्याची नोटीस कॅव्हेटरला द्यावी (कलम 148ए (3)).
  • प्रतीः एकदा अर्जदाराला कॅव्हेटची सूचना मिळाली की, त्यांनी कॅव्हेटरच्या खर्चाने कॅव्हेटरला अर्जाच्या प्रती आणि सहाय्यक कागदपत्रे द्यावी लागतील (कलम 148ए (4)).

जेथे उपकलम (1) अन्वये पूर्वसूचना दाखल केली गेली असेल, तेथे उपकलम (1) मध्ये निर्दिष्ट केलेला अर्ज उक्त कालावधी संपण्यापूर्वी केलेला नसेल, तर ती पूर्वसूचना दाखल केल्याच्या तारखेपासून नव्वद दिवसांच्या समाप्तीनंतर लागू राहणार नाही.

Section 148A(5), Code of Civil Procedure, 1908

सामान्यतः कोण चेतावणी दाखल करतो

  • ज्या पक्षाने हुकूम जिंकला आहे आणि पराभूत व्यक्तीने अपील करावे आणि फाशीला स्थगिती देण्याची मागणी करावी अशी अपेक्षा करणारा पक्ष.
  • घरमालक किंवा मालक जो भाडेकरू, रहिवासी किंवा शेजाऱ्याने बेदखल किंवा बांधकामाविरूद्ध मनाई आदेश मागण्याची अपेक्षा करतो.
  • एखादी कंपनी किंवा व्यक्ती ज्याने करार संपुष्टात आणला आहे आणि दुसऱ्या बाजूने संपुष्टात आणण्याच्या आदेशासाठी न्यायालयात धाव घेण्याची अपेक्षा करते.
  • एखाद्या नातेवाईकाने सामायिक मालमत्तेवर मनाई आदेश मागावा अशी अपेक्षा करणारा कुटुंबातील सदस्य.

जिथे वेग महत्त्वाचा असतो तिथे एक चेतावणी सर्वात उपयुक्त असते. स्थगिती किंवा स्थगितीसाठीचे अंतरिम अर्ज अनेकदा खटला दाखल करण्याच्या पहिल्या दिवशी हलवले जातात, कधीकधी दुसऱ्या बाजूने ते कळण्यापूर्वीच. न्यायालये त्या पहिल्या सुनावणीवर तात्पुरता आदेश देऊ शकतात, जर त्यांना ते तातडीचे आहे असे वाटत असेल तर. नोंदीत असलेल्या कॅव्हेटचा अर्थ असा आहे की, कलम 148ए (3) अंतर्गत, न्यायालयाने तुम्हाला अर्जाची नोटीस द्यावी, जेणेकरून तुम्हाला त्याला विरोध करण्याची संधी मिळेल.

मुख्य आवश्यकता म्हणजे अपेक्षित अर्जावर सुनावणीसाठीचा खरा दावा. चेतावणी हा एखाद्याला खटला दाखल करण्यापासून रोखण्याचा मार्ग नाही. हे केवळ हे सुनिश्चित करते की तुम्हाला सांगितले गेले आहे आणि न्यायालय अंतरिम अर्जाचा निर्णय घेण्यापूर्वी वाद घालू शकते.

ती कुठे दाखल करायची

ज्या न्यायालयात अर्ज अपेक्षित आहे त्या न्यायालयात कॅव्हेट दाखल करा. जर तुम्हाला एखाद्या आदेशाविरुद्ध अपील अपेक्षित असेल, तर ते म्हणजे अपील न्यायालय. जर तुम्ही स्थगिती अर्जासह नवीन खटल्याची अपेक्षा करत असाल, तर त्या खटल्यावर न्यायालयाचे अधिकारक्षेत्र असेल, जे मालमत्ता कुठे आहे किंवा दुसरी बाजू कुठे राहते किंवा काम करते यावर अवलंबून असू शकते. जेथे एकापेक्षा जास्त न्यायालयांना अधिकारक्षेत्र असू शकते, तेथे लोक कधीकधी प्रत्येकामध्ये कॅव्हेट दाखल करतात. उच्च न्यायालये त्यांच्या स्वतःच्या नियमांनुसार आणि नोंदणी पद्धतीनुसार अपील आणि इतर बाबींमध्ये कॅव्हेट देखील स्वीकारतात, म्हणून नोंदणीसह स्वरूप आणि शुल्क तपासा. चेतावणीसाठी न्यायालयीन शुल्क प्रत्येक राज्यानुसार निश्चित केले जाते आणि ते बदलते.

सावधगिरी कशी नोंदवावी

  1. अपेक्षित अर्जदार, संभाव्य कार्यवाही आणि न्यायालय ओळखा. आदेश, नोटीस किंवा पत्राची एक प्रत ठेवा ज्यामुळे तुम्हाला अर्जाची अपेक्षा असेल.
  2. खाली सूचीबद्ध केलेल्या तपशीलांसह कॅव्हेट याचिका तयार करा आणि जर एखादा वकील तुमच्यासाठी अर्ज करत असेल तर वकालतनामासह त्यावर स्वाक्षरी करा.
  3. कलम 148 ए (2) नुसार आवश्यक असलेल्या पावतीसह नोंदणीकृत टपालाद्वारे अपेक्षित अर्जदाराला चेतावणीची नोटीस, एका प्रतीसह पाठवा. टपाल पावती ठेवा.
  4. न्यायालयीन शुल्क, टपाल पावती आणि जेथे न्यायालयाला आवश्यक असेल तेथे सेवेचे प्रतिज्ञापत्र नोंदवहीमध्ये दाखल करा.
  5. 90 दिवसांची मुदत संपण्याची मुदत वाढवा. जर अर्ज दाखल केला असेल तर तुम्हाला नोटीस मिळेल आणि तुम्ही सुनावणीला उपस्थित राहणे आवश्यक आहे.

चेतावणी हा ऐकण्याचा अधिकार आहे, यापेक्षा अधिक काही नाही

एक चेतावणी दुसऱ्या पक्षाला दाखल करण्यापासून रोखू शकत नाही आणि ती न्यायालयाला आदेश पारित करण्यापासून रोखू शकत नाही. हे केवळ तुम्हाला ऐकण्याचा अधिकार देते. तुम्हाला नोटीस मिळाल्यास आणि हजर न झाल्यास, न्यायालय पुढे जाऊ शकते. आणि जर 90 दिवसांच्या आत काहीही दाखल केले नाही, तर कॅव्हेट कालबाह्य होते, म्हणून जर तुम्हाला अजूनही अर्जाची अपेक्षा असेल तर नवीन कॅव्हेट आवश्यक आहे; यासाठी नोंदणीची पद्धत तपासा.

कॅव्हेट याचिकेत काय असावे

  • न्यायालय आणि, अस्तित्वात असल्यास, दाव्याचा खटला क्रमांक, अपील किंवा कार्यवाही.
  • कॅव्हेटर म्हणून तुमचे नाव आणि पत्ता आणि अपेक्षित अर्जदाराचे नाव आणि पत्ता.
  • वादाचे आणि तुम्हाला अपेक्षित असलेल्या अर्जाचे संक्षिप्त वर्णन (उदाहरणार्थ, एखाद्या विशिष्ट दिवसाच्या आदेशाला स्थगिती किंवा नामांकित मालमत्तेवरील मनाई आदेश).
  • तुम्हाला नोटीस दिल्याशिवाय त्या अर्जावर कोणताही आदेश देऊ नये अशी विनंती.
  • तुमच्या वकिलाचे नाव आणि सेवेसाठीचा पत्ता आणि कलम 148 ए (2) अंतर्गत नोटीस पाठवण्यात आल्याचे निवेदन.

दुसऱ्या बाजूने न्यायालयात धाव घेण्याची अपेक्षा आहे का?

सूचना देण्यासाठी पक्षांची नावे, अपेक्षित अर्ज आणि तुमचा पत्ता असलेली चेतावणी नोंदवा.

चेतावणी याचिकेचा मसुदा तयार करा

प्रोबेट प्रकरणांमध्ये सावधगिरी वेगळी असते

प्रोबेट किंवा प्रशासनाची पत्रे देण्याविरूद्धची चेतावणी भारतीय उत्तराधिकार कायदा, 1925 द्वारे नियंत्रित केली जाते, कलम 148 ए द्वारे नाही. कलम 284 अशी चेतावणी जिल्हा न्यायाधीश किंवा जिल्हा प्रतिनिधीकडे अनुसूची 5 मध्ये दिलेल्या फॉर्ममध्ये दाखल करण्याची परवानगी देते. कलम 285 म्हणते की एकदा ती दाखल केली गेली की, न्यायालयाला वाजवी वाटेल अशी नोटीस मिळेपर्यंत प्रोबेट याचिकेवर कोणतीही कार्यवाही केली जात नाही. जर कॅव्हेटरने नंतर विरोध केला, तर कलम 295 हे प्रकरण नियमित दाव्यात रूपांतरित करते, ज्यात याचिकाकर्ते फिर्यादी आणि कॅव्हेटर प्रतिवादी म्हणून असतात.

प्रत्येकजण प्रोबेट याचिकेला विरोध करू शकत नाही. कृष्णकुमार बिर्ला विरुद्ध राजेंद्र सिंग लोढा (2008) या खटल्यात सर्वोच्च न्यायालयाने असे म्हटले आहे की, साक्षीदाराला साक्षीदाराच्या मालमत्तेत काही स्वारस्य असले पाहिजे आणि साक्षीदार किंवा मालमत्तेच्या प्रतिकूल व्याजासाठी दावा करणारी व्यक्ती प्रोबेट न्यायालयासमोर कार्यवाही करू शकत नाही. Legal Drive's प्रोबेट चेतावणी या मार्गासाठी बांधण्यात आले आहे. जेव्हा प्रोबेटची गरज असते, तेव्हा आमची मार्गदर्शक सूचना वाचा जेव्हा इच्छापत्राची तपासणी आवश्यक असते.

कारण लढलेला प्रोबेट एक पूर्ण खटला बनतो आणि दिवाणी खटल्यांमधील चेतावणी अनेकदा थेट मनाई आदेश सुनावणीकडे नेतात, अनेक लोक या टप्प्यावर वकिलाला सामील करतात. तुम्ही कायदेशीर संस्थांवर दिवाणी खटल्यातील वकील शोधू शकता. जर तुम्हालाच तातडीच्या आदेशाची गरज असेल, तर संबंधित दस्तऐवज हा अंतरिम मनाई आदेश अर्ज आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

एक चेतावणी किती काळ वैध आहे?

कलम 148 ए (5) अंतर्गत, एक कॅव्हेट दाखल केल्याच्या तारखेपासून 90 दिवसांसाठी लागू राहते. जर अपेक्षित अर्ज त्या 90 दिवसांच्या आत दाखल केला गेला असेल, तर कॅव्हेटने त्याचे काम पूर्ण केले आहे आणि न्यायालयाने तुम्हाला त्याची नोटीस दिली पाहिजे.

कोणताही खटला दाखल करण्यापूर्वी मी कॅव्हेट दाखल करू शकतो का?

होय. कलम 148 ए मध्ये खटला किंवा कार्यवाही सुरू होणार असलेल्या अर्जांचा समावेश आहे, जेणेकरून जेव्हा तुम्ही एखाद्या खटल्याची आणि अंतरिम अर्जाची वाजवी अपेक्षा करता तेव्हा तुम्ही कॅव्हेट दाखल करू शकता. तुम्ही अपेक्षित अर्जदार आणि न्यायालय ओळखणे आवश्यक आहे.

जर मी चेतावणी दिली पण दुसऱ्या बाजूला नोटीस पाठवली नाही तर काय होईल?

कलम 148 ए (2) हे नोंदवलेल्या टपालाद्वारे देय पावतीसह कॅव्हेटची नोटीस देणे हे कॅव्हेटरचे कर्तव्य बनवते. त्याशिवाय, अर्जदाराला कदाचित चेतावणीबद्दल माहिती नसेल आणि सुनावणीबाबतची तुमची स्थिती कमकुवत होते. पुरावा म्हणून टपाल पावती आणि पावतीपत्र ठेवा.

फौजदारी प्रकरणांमध्ये कलम 148 अ अंतर्गत कॅव्हेट काम करते का?

कलम 148ए हे दिवाणी प्रक्रिया संहितेचा भाग आहे आणि दिवाणी खटले आणि कार्यवाहीतील अर्जांशी संबंधित आहे. फौजदारी प्रकरणे त्यांची स्वतःची प्रक्रिया आणि संबंधित न्यायालयाच्या नियमांचे पालन करतात, म्हणून जर तुम्हाला फौजदारी खटल्यात अर्ज अपेक्षित असेल तर वकिलाशी बोला.

इच्छापत्राच्या प्रोबेटच्या विरोधात कोणी कॅव्हेट दाखल करू शकतो का?

नाही. सर्वोच्च न्यायालयाने कृष्णकुमार बिर्ला (2008) प्रकरणात असे म्हटले आहे की कैव्हेटरला मृत व्यक्तीच्या मालमत्तेत काही स्वारस्य असले पाहिजे. ज्या व्यक्तीचा दावा साक्षीदारासाठी प्रतिकूल आहे, जसे की एखादी व्यक्ती स्वतंत्रपणे मालमत्तेवर दावा करते, तिला वेगळा उपाय करावा लागतो.

स्रोत

हे मार्गदर्शक ज्या अधिकृत ग्रंथांवर अवलंबून आहे. कायदे आणि नियम बदलतात, त्यामुळे त्यापैकी कोणावरही अवलंबून राहण्यापूर्वी सध्याची आवृत्ती तपासा.

पुढील मसुद्यासाठीची कागदपत्रे

आमच्या ग्रंथालयातील वास्तविक नमुने, या मार्गदर्शकात समाविष्ट असलेल्या गोष्टींशी जुळले आहेत.

प्रतिबंधात्मक याचिकाअपेक्षित प्रकरणात तुमच्याविरुद्ध कोणताही आदेश जारी करण्यापूर्वी तुम्हाला सूचित केले जाईल याची खात्री करते.एफ. आय. आर. रद्द करण्याची याचिकाएफ. आय. आर. किंवा फौजदारी कारवाई रद्द करण्यासाठी उच्च न्यायालयाच्या अंतर्निहित अधिकारांचा वापर करतेखटला (दिवाणी खटला)दावा आणि दिलासा मांडणारा दिवाणी खटला दाखल करणारा दस्तऐवज मागितलाप्रोबेट याचिकाइच्छापत्र अस्सल आणि वैध असल्याचे प्रमाणित करण्यासाठी न्यायालयीन मंजुरीची मागणी करणारी याचिकाहस्तांतरण याचिकाप्रलंबित खटला एका न्यायालयातून दुसऱ्या न्यायालयात हलवण्याची मागणी करणारी याचिका.प्रोबेट मंजूर करण्याच्या विरोधात चेतावणीतुम्हाला नोटीस न देता प्रोबेट किंवा प्रशासनाची पत्रे देणे थांबवा.

तुम्हालाही वाचायला आवडेल

न्यायालय आणि खटला

न्यायालयाच्या आदेशाची किंवा निर्णयाची प्रमाणित प्रत कशी मिळवायची

प्रमाणित प्रत न्यायालयाच्या नक्कल विभागातून स्वाक्षरी केलेल्या आणि सीलबंद प्रमाणपत्रासह येते. अर्ज कसा करावा, तातडीच्या आणि ऑनलाइन प्रतींचा अर्थ काय आणि अपील करण्यासाठी तुम्ही अर्ज करण्याची तारीख का महत्त्वाची आहे ते येथे आहे.

7 किमान वाचनमार्गदर्शक वाचा
न्यायालय आणि खटला

कायदेशीर नोटीस मिळाली आहे का? योग्य उत्तर कसे द्यावे

बहुतेक कायदेशीर सूचनांमध्ये उत्तर देण्याचे कोणतेही कायदेशीर कर्तव्य नसते, परंतु अनेकदा न्यायाधीशांनी वाचलेले पहिले दस्तऐवज हे उत्तर असते. जेव्हा शांतता धोकादायक असते, तेव्हा काय उत्तर द्यावे आणि काय कधीही लिहू नये.

6 किमान वाचनमार्गदर्शक वाचा
ग्राहक

बिल्डरने तुमच्या सदनिकेला उशीर केला? रेरा अंतर्गत परतावा आणि व्याज

जर बिल्डरने तुमच्या करारातील मालकीची तारीख चुकवली, तर रेरा तुम्हाला व्याजासह संपूर्ण परतावा घेऊ देते किंवा त्यावर राहू देते आणि प्रत्येक महिन्याच्या विलंबासाठी व्याजाचा दावा करू देते. ग्राहक आयोग हा एक पर्यायी मार्ग आहे.

9 किमान वाचनमार्गदर्शक वाचा