Legal Drive

कायदेशीर वारस जाहीरनामा

कायदेशीर वारस जाहीरनामा म्हणजे कुटुंबातील सदस्याने मृत व्यक्तीच्या प्रत्येक जिवंत कायदेशीर वारसाला नाव दिलेले शपथपत्र असते.

स्वरूपः

खात्यासह विनामूल्यः वर्ड किंवा पी. डी. एफ., वॉटरमार्क नसलेला, तुमच्या डॅशबोर्डवर जतन केलेला. प्रत्येक पृष्ठावर एक लहान संदर्भ फुटर असतो जेणेकरून कोणीही त्याची पडताळणी करू शकेल.

तुम्ही फक्त Legal Drive पैसे देता. आम्ही वकिलाला पैसे देतो. कोणीही तुम्हाला त्यांना थेट पैसे देण्यास सांगू नये.

Legal Drive sealप्रमाणन आणि स्वाक्षरी थेट दस्तऐवजात एक वास्तविक, स्वतंत्रपणे तपासण्यायोग्य नोंद अंतर्भूत करते.

या दस्तऐवजाचे भाषांतर अद्याप उपलब्ध नाही. खालील पूर्वावलोकन हा इंग्रजी मजकूर आहे जो तुम्ही डाउनलोड कराल.

DECLARATION OF LEGAL HEIRS I, [declarant_name], being the [relationship_to_deceased] of the late [deceased_name], residing at [declarant_address], do hereby solemnly affirm and declare as follows: 1. That the said [deceased_name] died on [date_of_death]. The death certificate issued by the competent authority is annexed. Place of death: [place_of_death] 2. That the deceased is survived by the following legal heirs, and by no others: [all_legal_heirs] 3. That the persons named above are the ONLY surviving legal heirs of the deceased. No other person has any claim to that status, whether by birth, adoption, marriage or otherwise. 4. That to the best of my knowledge the deceased did not leave any will or testamentary disposition. 5. That this declaration is made for the following purpose: Purpose: [purpose] 6. That I make this declaration knowing that it will be relied upon, and I undertake to indemnify any person or institution acting on it against any loss or claim arising from any statement in it being incorrect. 7. That the statements made above are true to my personal knowledge, that nothing material has been concealed, and that I am aware that a false declaration would render me liable to prosecution in accordance with law. DECLARANT [declarant_name] VERIFICATION I verify that the contents of paragraphs 1 to 7 are true and correct to the best of my knowledge and belief, and that nothing has been concealed. Verified on [declaration_date]. Place: [place] DECLARANT [declarant_name] IDENTIFIED BY ME SWORN AND SIGNED BEFORE ME Advocate Notary Public / Oath Commissioner Regn. No.: Seal:

हा दस्तऐवज वापरण्याबाबतच्या नोंदी

तुम्ही ते भरताना तुमच्यासाठी मार्गदर्शन करा. डाउनलोड केलेल्या दस्तऐवजात या नोटा छापल्या जात नाहीत.

NAME EVERY HEIR, INCLUDING THE ONES YOU WOULD RATHER NOT

The single commonest defect in these declarations is an incomplete list of heirs, and it is usually not deliberate. People omit a married daughter, a half-sibling, an estranged son, a child of a predeceased son, or a second spouse, either believing they do not count or hoping to keep things simple.

They do count, and the omission does not simplify anything. It creates a defective declaration that the omitted heir can challenge years later, after the asset has been distributed and sometimes sold on, and it exposes the declarant to the consequences of a false declaration made on oath.

Under the Hindu Succession Act, 1956 as amended in 2005, a DAUGHTER is a coparcener with the same rights as a son, whether married or not. A declaration that omits daughters is not merely unfair: it is wrong.

WHICH DOCUMENT DO YOU ACTUALLY NEED?

This declaration is an affidavit: a sworn statement by a family member. It is often accepted for straightforward purposes, but it is the weakest of the three instruments:

LEGAL HEIR CERTIFICATE: issued by the revenue authorities after their own enquiry. Commonly accepted for utility transfers, pension, provident fund, and mutation in revenue records.

SUCCESSION CERTIFICATE: granted by a civil court under the Indian Succession Act, 1925, directed at DEBTS AND SECURITIES: bank balances, deposits, shares. This is what banks and financial institutions usually require, and an affidavit will not substitute for it.

PROBATE or LETTERS OF ADMINISTRATION: where the deceased left a will, or where a court-appointed administrator is needed. Since section 213 of the Indian Succession Act, 1925 was omitted in December 2025, probate is no longer compulsory anywhere in India, but some institutions still ask for it. If there is a will, this declaration (which states that none is known) is the wrong document.

Ask the institution which one it will accept BEFORE preparing anything. The processes, timelines and costs differ substantially, and preparing the wrong one wastes weeks.

कायदेशीर वारस जाहीरनामा: ते काय आहे

कायदेशीर वारस जाहीरनामा म्हणजे कुटुंबातील सदस्याने मृत व्यक्तीच्या प्रत्येक जिवंत कायदेशीर वारसाला नाव दिलेले शपथपत्र असते. ही आवृत्ती मृत्यूची नोंद करते, सर्व वारसांची यादी करते आणि म्हणते की इतर कोणीही नाही, कोणतीही इच्छापत्र ज्ञात नाही असे म्हणते, ज्यावर अवलंबून असलेल्या कोणालाही नुकसान भरपाई देते आणि नोटरी किंवा शपथ आयुक्तांसमोर त्याची पडताळणी आणि शपथ घेतली जाते.

जेव्हा तुम्हाला या दस्तऐवजाची गरज भासेल

  • बँक, विमा कंपनी किंवा कंपनी ज्याच्याकडे छोटी शिल्लक किंवा पॉलिसी असते, ती कुटुंबाला ती जारी करण्यापूर्वी वारसदार ओळखण्यास सांगते.
  • थकबाकी भरण्यापूर्वी नियोक्ता किंवा निवृत्तीवेतन कार्यालयाला मृत कर्मचाऱ्याच्या वारसांची नोंद करणे आवश्यक असते.
  • गृहनिर्माण संस्था, वीज मंडळ किंवा नगरपालिका कार्यालयाला सदस्यत्व, जोडणी किंवा कर नोंदी हस्तांतरित करण्यापूर्वी वारसदारांचा पुरावा हवा असतो.
  • तहसीलदार किंवा न्यायालय कायदेशीर वारस प्रमाणपत्र किंवा उत्तराधिकार प्रमाणपत्रासाठी कागदपत्रांपैकी एक म्हणून कौटुंबिक घोषणा मागते.

त्यात काय समाविष्ट आहे

  • घोषकाचे नाव, पत्ता आणि मृत व्यक्तीशी असलेले नाते.
  • मृत्यू प्रमाणपत्रासह मृत्यूची तारीख आणि ठिकाण जोडलेले आहे.
  • हयात असलेल्या कायदेशीर वारसांची संपूर्ण यादी आणि जन्म, दत्तक किंवा विवाहाद्वारे इतर कोणीही नाही असे विधान.
  • एक विधान की, घोषकाच्या माहितीप्रमाणे, मृत व्यक्तीने कोणतीही इच्छा आणि घोषणेचा उद्देश सोडला नाही.
  • त्यावर कृती करणाऱ्या कोणालाही नुकसान भरपाई देण्याचे वचन, खोट्या घोषणेमुळे खटला भरला जाऊ शकतो याची कबुली आणि नोटरी किंवा शपथ आयुक्तांसमोर शपथ घेतलेली पडताळणी.

ती कशी भरायची, स्वाक्षरी करायची आणि ती कशी वापरायची

  1. बँक किंवा कार्यालयाला विचारा की ते कोणते दस्तऐवज स्वीकारतेः ही घोषणा, महसूल अधिकाऱ्यांकडून कायदेशीर वारस प्रमाणपत्र, उत्तराधिकार प्रमाणपत्र किंवा प्रोबेट.
  2. मृत व्यक्तीला लागू होणाऱ्या वैयक्तिक कायद्याखालील प्रत्येक वारसदाराला, ज्यात विवाहित मुली, पूर्वीच्या मुलाची मुले आणि जिवंत जोडीदार यांचा समावेश आहे, वय आणि नातेसंबंधासह सूचीबद्ध करा.
  3. प्रतिज्ञापत्रांसाठी तुमच्या राज्याला आवश्यक असलेल्या मूल्याच्या मुद्रांक कागदावर ते मुद्रित करा.
  4. मूळ ओळखपत्र आणि मृत्यू प्रमाणपत्रासह नोटरी किंवा शपथ आयुक्तांसमोर स्वाक्षरी करा आणि शपथ घ्या.
  5. ते संलग्नकासह सादर करा आणि पावतीसह प्रत्येक गोष्टीच्या प्रती ठेवा.

संलग्न करण्यासाठी किंवा सोबत ठेवण्यासाठीची कागदपत्रे

  • जन्म आणि मृत्यू निबंधकाद्वारे जारी केलेले मृत्यू प्रमाणपत्र.
  • घोषणा करणारा आणि प्रत्येक वारसदार याचा ओळख पुरावा.
  • नात्याचा पुरावा, जसे की जन्म प्रमाणपत्र, विवाह प्रमाणपत्र, शिधापत्रिका किंवा शाळेच्या नोंदी.
  • इतर वारसांकडून ना हरकत पत्रे, जिथे संस्था त्यांच्यापैकी एकाला पैसे देत आहे.
  • हस्तांतरण करावयाचे पासबुक, धोरण, प्रमाणपत्र किंवा नोंदीची प्रत सामायिक करा.

त्यामागचा कायदा

ही घोषणा 1969 च्या शपथ कायद्यांतर्गत प्रतिज्ञापत्र आहे. कायदेशीर वारस म्हणून कोणाची गणना केली जाते हे मृत व्यक्तीच्या वैयक्तिक कायद्यावर अवलंबून असतेः हिंदू, शीख, जैन आणि बौद्धांसाठी हिंदू उत्तराधिकार कायदा 1956 (2005 च्या दुरुस्तीनंतर मुलींना समान अधिकार आहेत), मुस्लिमांसाठी मुस्लिम वैयक्तिक कायदा आणि ख्रिश्चन, पारशी आणि इतरांसाठी भारतीय उत्तराधिकार कायदा 1925. 1925 च्या कायद्यात कर्ज आणि रोख्यांसाठी उत्तराधिकार प्रमाणपत्रांचीही तरतूद आहे. भारतीय न्याय संहिता 2023 अंतर्गत शपथेवर चुकीचे विधान करणे हा गुन्हा आहे.

टाळता येण्यासारख्या सामान्य चुका

  • विवाहित मुलगी, वेगळे झालेले मूल, दुसरा जोडीदार किंवा नातू यांना आधीच मृत झालेल्या मुलाद्वारे सोडून देणे.
  • कागदपत्रे, लॉकर आणि कौटुंबिक वकील तपासल्याशिवाय इच्छापत्र नाही असे म्हणणे.
  • जेव्हा बँकेला प्रत्यक्षात उत्तराधिकार प्रमाणपत्राची आवश्यकता असते तेव्हा ही घोषणा तयार करणे, ज्यामुळे आठवडे वाया जातात.
  • वारसांच्या ओळख दस्तऐवजांशी जुळत नसलेली नावे लिहिणे.

कायदेशीर वारस जाहीरनामा वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

कायदेशीर वारसदार घोषित करणे हे कायदेशीर वारस प्रमाणपत्रासारखेच आहे का?

नाही. ही घोषणा कुटुंबातील सदस्याचे शपथपत्र आहे. कायदेशीर वारस प्रमाणपत्र तहसीलदार किंवा अन्य महसूल अधिकारी चौकशीनंतर जारी करतात आणि अनेक कार्यालये निवृत्तीवेतन, उपयुक्तता हस्तांतरण आणि उत्परिवर्तनासाठी ते पसंत करतात.

बँक कायदेशीर वारसांची घोषणा स्वीकारेल का?

छोट्या शिल्लक रकमेसाठी काही बँका त्यांच्या स्वतःच्या धोरणांतर्गत इतर वारसांकडून नुकसानभरपाई आणि ना हरकत पत्रांसह घोषणा स्वीकारतात. मोठ्या रकमेसाठी किंवा समभागांसाठी ते सहसा दिवाणी न्यायालयाकडून उत्तराधिकार प्रमाणपत्र मागतात. आधी बँकेला विचारा.

कायदेशीर वारसदार घोषित कोण करू शकतो?

सहसा जोडीदार किंवा मोठ्या मुलासारखा प्रौढ वारस, ज्याला कौटुंबिक तथ्ये माहित असतात. काही कार्यालयांना सर्व वारसांनी स्वाक्षरी केलेली किंवा दोन असंबंधित व्यक्तींच्या घोषणांद्वारे समर्थित घोषणा हवी असते.

विवाहित मुली कायदेशीर वारस म्हणून गणल्या जातात का?

हिंदू कायद्यानुसार, होय. मुलगी विवाहित असो वा नसो, तिला तिच्या पालकांच्या मालमत्तेत मुलासारखाच अधिकार आहे. इतर वैयक्तिक कायद्यांतर्गत अधिकार वेगवेगळे आहेत, परंतु त्यापैकी बहुतांश कायद्यांमध्ये विवाहित मुली वारसदार आहेत आणि त्यांची यादी केली पाहिजे.

ते मुद्रांक कागदावर असणे आवश्यक आहे का?

प्रतिज्ञापत्र मुद्रांक आवश्यकता राज्य आणि उद्देशानुसार बदलतात. काही राज्यांना कमी किमतीच्या मुद्रांक कागदाची आवश्यकता असते, तर इतर राज्यांना नोटरीसमोर शपथ घेतलेल्या साध्या कागदाची आवश्यकता असते. तुमच्या राज्यातील आणि प्राप्तकर्त्याच्या कार्यालयातील नियम तपासा.

शेवटचे अद्ययावत ११ ऑक्टोबर, २०२६.

भारतीय कायद्याबद्दलची सामान्य माहिती, तुमच्या परिस्थितीसाठी कायदेशीर सल्ला नाही. मुद्रांक शुल्क, नोंदणी आणि शुल्क राज्यानुसार वेगवेगळे असतात, त्यामुळे त्यावर अवलंबून राहण्यापूर्वी स्थानिक कार्यालय किंवा वकिलाचा सल्ला घ्या.

संबंधित मार्गदर्शक

त्यामागील कायदा, साध्या इंग्रजीत स्पष्ट केला गेला आणि अधिकृत स्त्रोतांच्या विरोधात तपासला गेला.

सामान्य आणि विविध

भारतातील प्रतिज्ञापत्रः जेव्हा तुम्हाला खरोखरच एकाची गरज असते आणि योग्य स्वरूप कसे मिळवायचे

नाव बदलण्यापासून ते न्यायालयीन दाखल करण्यापर्यंतच्या सर्व गोष्टींसाठी, आणि तांत्रिकदृष्ट्या नाकारले जाण्याच्या सर्वात सोप्या कागदपत्रांपैकी एक, प्रतिज्ञापत्र हे भारतातील सर्वात वारंवार आवश्यक असलेल्या कागदपत्रांपैकी एक आहे.

6 किमान वाचनमार्गदर्शक वाचा

संबंधित कागदपत्रे

मसुदा तयार करणाऱ्या कायदेशीर वारस जाहीरनामा लोकांनाही बऱ्याचदा याची गरज असते.