विवाहपूर्व करार
विवाहपूर्व करार हा एक लेखी दस्तऐवज आहे, ज्यावर लग्न करण्यापूर्वी दोन व्यक्तींनी स्वाक्षरी केली आहे, प्रत्येकजण लग्नात आणत असलेल्या मालमत्तेची आणि त्यांना पैसे कसे हाताळायचे आहेत याची.
खात्यासह विनामूल्यः वर्ड किंवा पी. डी. एफ., वॉटरमार्क नसलेला, तुमच्या डॅशबोर्डवर जतन केलेला. प्रत्येक पृष्ठावर एक लहान संदर्भ फुटर असतो जेणेकरून कोणीही त्याची पडताळणी करू शकेल.
तुम्ही या दस्तऐवजावर अवलंबून राहण्यापूर्वी वकिलाचे पुनरावलोकन करण्याचा सल्ला दिला जातो.
तुम्ही फक्त Legal Drive पैसे देता. आम्ही वकिलाला पैसे देतो. कोणीही तुम्हाला त्यांना थेट पैसे देण्यास सांगू नये.
प्रमाणन आणि स्वाक्षरी थेट दस्तऐवजात एक वास्तविक, स्वतंत्रपणे तपासण्यायोग्य नोंद अंतर्भूत करते.
या दस्तऐवजाचे भाषांतर अद्याप उपलब्ध नाही. खालील पूर्वावलोकन हा इंग्रजी मजकूर आहे जो तुम्ही डाउनलोड कराल.
विवाहपूर्व करार: ते काय आहे
विवाहपूर्व करार हा एक लेखी दस्तऐवज आहे, ज्यावर लग्न करण्यापूर्वी दोन व्यक्तींनी स्वाक्षरी केली आहे, प्रत्येकजण लग्नात आणत असलेल्या मालमत्तेची आणि त्यांना पैसे कसे हाताळायचे आहेत याची. भारतीय कायद्यात प्रेनअपसाठी विशिष्ट कायदा नाही, त्यामुळे दस्तऐवज मुख्यत्वे दोन्ही बाजूंनी काय उघड केले आणि मान्य केले याचा पुरावा म्हणून काम करतो, त्याऐवजी न्यायालय अंमलबजावणी करण्यास बांधील असलेला करार म्हणून काम करतो.
जेव्हा तुम्हाला या दस्तऐवजाची गरज भासेल
- एका जोडीदाराच्या मालकीचा व्यवसाय, वडिलोपार्जित मालमत्ता किंवा मोठी बचत असते आणि त्याला लग्नापूर्वी काय मालकी होती याची स्पष्ट नोंद हवी असते.
- एकतर जोडीदार पुनर्विवाह करीत आहे आणि पूर्वीच्या लग्नातील मुलांसाठी असलेली मालमत्ता स्पष्टपणे ओळखली जाऊ इच्छित आहे.
- घरगुती खर्च, संयुक्त खरेदी आणि कर्जे कशी वाटून घेतली जातील यावर या जोडप्याला आगाऊ सहमती हवी आहे.
- एक भागीदार अनिवासी भारतीय असतो किंवा परदेशात स्थायिक होण्याची योजना आखत असतो, जिथे अशा करारांना अधिक महत्त्व असू शकते आणि त्याला दिनांकित भारतीय नोंद देखील हवी असते.
त्यात काय समाविष्ट आहे
- दोन्ही पक्षांची नावे, स्वाक्षरीची तारीख आणि नियोजित लग्नाची तारीख.
- प्रत्येक पक्ष लग्नामध्ये आणत असलेल्या मालमत्तेची माहिती उघड करणे.
- या जोडप्याने लग्नासाठी केलेली आर्थिक व्यवस्था मान्य केली आहे.
- विवाहपूर्व करार हे भारतीय वैयक्तिक कायद्यात पूर्णपणे संहिताबद्ध केलेले नाहीत आणि त्याची अंमलबजावणी करण्याची क्षमता भिन्न असू शकते याची स्पष्ट कबुली.
- दोन्ही बाजूंनी पुष्टी केली की त्यांनी मुक्तपणे आणि मजकुराची पूर्ण समज घेऊन स्वाक्षरी केली.
ती कशी भरायची, स्वाक्षरी करायची आणि ती कशी वापरायची
- मालमत्ता, ठेवी, गुंतवणूक, दागिने आणि कर्ज यासह प्रत्येक व्यक्तीच्या मालमत्तेची प्रामाणिकपणे आणि तपशीलवार यादी करा, कारण लपलेली मालमत्ता संपूर्ण दस्तऐवज कमकुवत करते.
- कोणता खर्च कोण भरतो आणि संयुक्तपणे खरेदी केलेल्या मालमत्ता कशा ठेवल्या जातील यासारख्या साध्या शब्दात आर्थिक व्यवस्था लिहा.
- स्वाक्षरी करण्यापूर्वी वकिलाने मसुद्याचा आढावा घ्यावा, कारण भारतात प्रीनअपवर एकच कायदा नाही आणि देखभाल, ताबा किंवा घटस्फोटास स्पर्श करणाऱ्या अटी सार्वजनिक धोरणाच्या विरोधात मानल्या जाऊ शकतात.
- प्रत्येक जोडीदाराला लग्नाच्या आधी अंतिम मसुदा वाचण्यासाठी वेळ द्या, जेणेकरून नंतर दोघेही दबाव आणू शकणार नाहीत.
- आपल्या राज्याला करारासाठी आवश्यक असलेल्या मूल्याची मुद्रांक कागदावर छपाई करा, दोन साक्षीदारांच्या उपस्थितीत स्वाक्षरी करा आणि त्याची नोटरी घेण्याचा विचार करा.
- सहाय्यक मालमत्ता कागदपत्रांसह प्रत्येकी एक मूळ वस्तू सुरक्षित ठिकाणी ठेवा.
संलग्न करण्यासाठी किंवा सोबत ठेवण्यासाठीची कागदपत्रे
- मालकी पत्रे, बँक विवरणपत्रे किंवा समभाग विवरणपत्रे यासारख्या मूल्यांसह आणि सहाय्यक कागदपत्रांसह मालमत्तेचे वेळापत्रक
- दोन्ही पक्षांचा ओळख पुरावा
- दोन्ही कुटुंबांकडून मिळालेल्या दागिन्यांची आणि भेटवस्तूंची यादी
- कोणत्याही स्वतंत्र कायदेशीर सल्ल्याची नोंद, जर प्रत्येक भागीदाराने वेगळा सल्ला घेतला असेल तर
त्यामागचा कायदा
कोणताही भारतीय कायदा विशेषतः विवाहपूर्व करारांशी संबंधित नाही. त्यांची भारतीय करार कायदा, 1872 अंतर्गत सामान्य करार म्हणून चाचणी केली जाते, ज्यासाठी मुक्त संमती आणि कायदेशीर उद्देश आवश्यक आहे. जोडप्याने घटस्फोट घेऊ शकतो की नाही हे आगाऊ ठरवण्याचा प्रयत्न करणारे किंवा पत्नीचा किंवा मुलाचा भरणपोषण करण्याचा अधिकार माफ करणारे कलमे सार्वजनिक धोरणाच्या विरोधात मानली जाण्याची शक्यता आहे. विवाह, देखभाल आणि ताबा हे हिंदू विवाह कायदा किंवा विशेष विवाह कायदा यासारख्या वैयक्तिक कायद्याद्वारे नियंत्रित केले जातात आणि न्यायालये त्या बाबी त्यांच्या स्वतःच्या गुणवत्तेनुसार ठरवतात. गोवा, त्याच्या स्वतःच्या नागरी संहितेसह, लग्नापूर्वी केलेल्या मालमत्तेच्या व्यवस्थेला वेगळ्या पद्धतीने वागवते.
टाळता येण्यासारख्या सामान्य चुका
- लग्नाच्या काही दिवस आधी स्वाक्षरी करणे, जे नंतरच्या दाव्याला आमंत्रण देते की दबावाखाली संमती देण्यात आली होती.
- मालमत्ता किंवा कर्ज उघड करण्यापासून दूर ठेवणे, जे दस्तऐवजाच्या विश्वासार्हतेस हानी पोहोचवते.
- देखभाल सोडून देणारी किंवा मुलांचा ताबा आगाऊ निश्चित करणारी कलमे समाविष्ट करणे, जी न्यायालय कायम ठेवण्याची शक्यता नाही.
- लग्नानंतर प्रमुख मालमत्ता खरेदी किंवा विक्री केली जाते तेव्हा करार अद्ययावत न ठेवणे.
विवाहपूर्व करार वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
विवाहपूर्व करार भारतात कायदेशीररित्या वैध आहे का?
तो बेकायदेशीर नाही, परंतु त्याला आपोआप बंधनकारक करणारा कोणताही कायदा नाही. प्रत्येक जोडीदाराच्या मालकीचा आणि सहमतीचा पुरावा म्हणून, विशेषतः मालमत्तेबाबत, न्यायालय त्याकडे पाहू शकते. घटस्फोट अधिकार, देखभाल किंवा मुलांचे कल्याण मर्यादित करणाऱ्या अटींची सामान्यतः अंमलबजावणी केली जात नाही, कारण वैयक्तिक कायदा आणि सार्वजनिक धोरण त्या समस्यांवर नियंत्रण ठेवतात.
प्रीनअप नोंदणीकृत किंवा नोटरीकृत असणे आवश्यक आहे का?
अशा प्रकारच्या करारासाठी स्थावर मालमत्ता हस्तांतरित केल्याशिवाय नोंदणीची आवश्यकता नाही. नोटरायझेशन देखील अनिवार्य नाही, परंतु अनेक जोडपी ते करतात कारण त्यात ओळखीची नोंद आणि स्वाक्षरीची तारीख जोडली जाते. दोन स्वतंत्र साक्षीदारांसमोर सही करणे देखील शहाणपणाचे आहे.
विवाहपूर्व करारासाठी कोणता मुद्रांक कागद वापरला जातो?
करारांवरील मुद्रांक शुल्क प्रत्येक राज्याद्वारे निश्चित केले जाते, त्यामुळे त्याचे मूल्य ठिकाणानुसार बदलते. तुम्ही ज्या राज्यात स्वाक्षरी करता त्या राज्यातील कराराचा सध्याचा दर तपासा. मुद्रांकित नसलेले किंवा कमी मुद्रांकित केलेले दस्तऐवज जर कधी न्यायालयात सादर केले गेले तर त्याला आक्षेपांना सामोरे जावे लागू शकते.
आपण घटस्फोट घेतल्यास भरणपोषण किंवा पोटगीचा निर्णय प्रेनअप घेऊ शकतो का?
तुम्ही काय चर्चा केली आहे ते तुम्ही नोंदवू शकता, परंतु कौटुंबिक न्यायालय त्याला बांधील नाही. देखभाल आणि पोटगीचा निर्णय न्यायालयाद्वारे लागू असलेल्या वैयक्तिक कायद्यांतर्गत किंवा भारतीय नागरिक सुरक्षा संहितांतर्गत, त्या काळातील उत्पन्न, गरजा आणि वर्तनाच्या आधारे केला जातो. देखभाल पूर्णपणे माफ करण्याच्या कलमाकडे दुर्लक्ष केले जाण्याची शक्यता आहे.
शेवटचे अद्ययावत ३ ऑक्टोबर, २०२६.
भारतीय कायद्याबद्दलची सामान्य माहिती, तुमच्या परिस्थितीसाठी कायदेशीर सल्ला नाही. मुद्रांक शुल्क, नोंदणी आणि शुल्क राज्यानुसार वेगवेगळे असतात, त्यामुळे त्यावर अवलंबून राहण्यापूर्वी स्थानिक कार्यालय किंवा वकिलाचा सल्ला घ्या.
संबंधित मार्गदर्शक
त्यामागील कायदा, साध्या इंग्रजीत स्पष्ट केला गेला आणि अधिकृत स्त्रोतांच्या विरोधात तपासला गेला.
बी. एन. एस. एस. कलम 144 अंतर्गत देखभालः पत्नी, मुले आणि पालक
बी. एन. एस. एस. चे कलम 144, पत्नी, मुले आणि पालक ज्यांना स्वतःचा उदरनिर्वाह करता येत नाही, त्यांना त्यांच्याकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या साधनसंपन्न व्यक्तीकडून मासिक भत्त्याचा दावा करण्याची परवानगी देते. कोण पात्र आहे, रक्कम कशी निश्चित केली जाते आणि आदेशांची अंमलबजावणी कशी केली जाते हे येथे आहे.
भारतातील विवाह नोंदणीः कागदपत्रे, प्रक्रिया आणि प्रतिज्ञापत्र
विवाहाची नोंदणी करणे हे सिद्ध करते. तुम्ही आधीच झालेल्या लग्नाची नोंदणी केली किंवा विवाह अधिकाऱ्यासमोर लग्न केले, ही प्रक्रिया आहे, 30 दिवसांची नोटीस आणि प्रतिज्ञापत्र निबंधक सहसा विचारतात.
भारतातील परस्पर संमतीने घटस्फोटः पावले, प्रतीक्षा कालावधी, तोडगा
परस्पर संमतीने घटस्फोटासाठी संयुक्त याचिका, स्वतंत्रपणे राहण्याचे एक वर्ष, दोन वेळा न्यायालयात हजर राहणे आणि पती-पत्नी दोघांनाही उभे राहून तोडगा काढणे आवश्यक आहे. प्रस्तावांमधील सहा महिन्यांचे अंतर योग्य परिस्थितीत माफ केले जाऊ शकते.
याचे वादात रूपांतर झाल्यास, तुम्ही करू शकता कौटुंबिक वकील शोधा किंवा प्रमाणित वकिलाला ऑनलाईन प्रश्न विचारा.
संबंधित कागदपत्रे
मसुदा तयार करणाऱ्या विवाहपूर्व करार लोकांनाही बऱ्याचदा याची गरज असते.
लिव्ह-इन रिलेशनशिप करार
लिव्ह-इन भागीदारांमधील परस्पर अधिकार, जबाबदाऱ्या आणि आर्थिक व्यवस्थांची नोंद करा
कुटुंब आणि वैयक्तिक
विक्रीचा करार
अंतिम विक्री दस्तऐवजाच्या आधी मालमत्ता विक्रीच्या अटींची नोंद करणारा प्राथमिक करार.
मालमत्ता आणि स्थावर मालमत्ता
गैर-प्रकटीकरण करार
गोपनीय व्यावसायिक माहितीचे संरक्षण करण्यासाठी परस्पर किंवा एकतर्फी एन. डी. ए.
व्यवसाय आणि कॉर्पोरेट
घटस्फोट तोडगा करार
वेगळे होण्याच्या मान्य अटींची नोंद कराः पोटगी, ताबा आणि मालमत्ता विभागणी
कुटुंब आणि वैयक्तिक
घरगुती मदत/काळजीवाहू करार
घरगुती मदतनीस, काळजीवाहू किंवा घरगुती कर्मचाऱ्यांसाठी सोप्या गुंतवणुकीचा करार.
कुटुंब आणि वैयक्तिक
कौटुंबिक देखभालीचा करार
जोडीदार, मूल किंवा आश्रित पालकांना देय असलेल्या मान्य देखभालीच्या रकमेची नोंद करा.
कुटुंब आणि वैयक्तिक