Legal Drive

चेक बाऊन्स कायदेशीर सूचना (कलम 138)

धनादेश बाऊन्स नोटीस ही लेखी मागणी आहे की, नेगोशिएबल इन्स्ट्रुमेंट्स अॅक्ट, 1881 च्या कलम 138 अंतर्गत फौजदारी तक्रार दाखल करण्यापूर्वी, अनादर झालेल्या धनादेशाचा भरणा करणाऱ्या व्यक्तीने अर्जदाराकडे पाठवणे आवश्यक आहे.

स्वरूपः

खात्यासह विनामूल्यः वर्ड किंवा पी. डी. एफ., वॉटरमार्क नसलेला, तुमच्या डॅशबोर्डवर जतन केलेला. प्रत्येक पृष्ठावर एक लहान संदर्भ फुटर असतो जेणेकरून कोणीही त्याची पडताळणी करू शकेल.

तुम्ही या दस्तऐवजावर अवलंबून राहण्यापूर्वी वकिलाचे पुनरावलोकन करण्याचा सल्ला दिला जातो.

तुम्ही फक्त Legal Drive पैसे देता. आम्ही वकिलाला पैसे देतो. कोणीही तुम्हाला त्यांना थेट पैसे देण्यास सांगू नये.

Legal Drive sealप्रमाणन आणि स्वाक्षरी थेट दस्तऐवजात एक वास्तविक, स्वतंत्रपणे तपासण्यायोग्य नोंद अंतर्भूत करते.

या दस्तऐवजाचे भाषांतर अद्याप उपलब्ध नाही. खालील पूर्वावलोकन हा इंग्रजी मजकूर आहे जो तुम्ही डाउनलोड कराल.

LEGAL NOTICE UNDER SECTION 138 OF THE NEGOTIABLE INSTRUMENTS ACT, 1881 BY REGISTERED POST WITH ACKNOWLEDGMENT DUE / SPEED POST Date: [notice_date] To, [recipient_name] [recipient_address] Sir/Madam, Under instructions from and on behalf of my client [sender_name], residing at [sender_address] (hereinafter "my Client"), I serve upon you the following notice: 1. THE LIABILITY 1.1 You are legally liable to my Client in respect of the following: [underlying_liability] 1.2 The said liability is a legally enforceable debt within the meaning of Section 138 of the Negotiable Instruments Act, 1881. 2. THE CHEQUE 2.1 In discharge of the said liability, you issued to my Client Cheque No. [cheque_number] dated [cheque_date] for Rs. [cheque_amount] (Rupees [amount_in_words] only), drawn on [bank_name]. 2.2 You issued the said cheque with full knowledge of your liability and with the representation that it would be honoured on presentation. 3. DISHONOUR 3.1 My Client presented the said cheque for encashment on [deposit_date] within the period of its validity. 3.2 The said cheque was returned unpaid by the bank vide its return memo dated [dishonour_date], with the reason recorded as "[dishonour_reason]". 3.3 The dishonour of the said cheque, followed by your failure to pay the amount of the cheque within fifteen days of receipt of this notice, will constitute an offence punishable under Section 138 of the Negotiable Instruments Act, 1881. 4. DEMAND 4.1 You are hereby called upon to pay to my Client the sum of Rs. [cheque_amount] (Rupees [amount_in_words] only), being the amount of the dishonoured cheque, WITHIN FIFTEEN (15) DAYS of receipt of this notice. 4.2 Payment shall be made by demand draft or direct bank transfer in favour of my Client, and not by cheque. 5. CONSEQUENCES OF NON-PAYMENT 5.1 TAKE NOTICE that if you fail to make payment of the said amount within fifteen days of receipt of this notice, my Client shall be constrained to initiate criminal proceedings against you under Section 138 read with Section 142 of the Negotiable Instruments Act, 1881 before the competent Magistrate. 5.2 The offence under Section 138 is punishable with imprisonment for a term which may extend to two years, or with fine which may extend to twice the amount of the cheque, or with both. 5.3 My Client further reserves the right to initiate civil proceedings for recovery of the said amount together with interest, costs and damages, and such other proceedings as may be available in law. 5.4 All costs of and incidental to such proceedings shall be to your account. 6. WITHOUT PREJUDICE This notice is issued without prejudice to any other rights and remedies available to my Client in law or in equity, all of which are expressly reserved. A copy of this notice is retained in my office for record and further necessary action. Yours faithfully, [advocate_name] Advocate For and on behalf of [sender_name]

हा दस्तऐवज वापरण्याबाबतच्या नोंदी

तुम्ही ते भरताना तुमच्यासाठी मार्गदर्शन करा. डाउनलोड केलेल्या दस्तऐवजात या नोटा छापल्या जात नाहीत.

IMPORTANT: STATUTORY TIME LIMITS UNDER SECTION 138

The timelines below are strict, and a case is commonly lost by missing one of them rather than on the merits.

1. The cheque must be presented to the bank within its period of validity (ordinarily three months from the date of the cheque).

2. This demand notice must be issued WITHIN THIRTY (30) DAYS of receiving the bank's return memo. A notice issued after that window does not found a complaint under Section 138.

3. The drawer then has FIFTEEN (15) DAYS from receipt of the notice to pay. No complaint can be filed before that period expires.

4. If payment is not made, the complaint must be filed WITHIN ONE MONTH of the expiry of that fifteen-day period, before a Magistrate having jurisdiction under Section 142(2). The court may take a later complaint on record only if the complainant shows sufficient cause for the delay, so do not rely on this.

5. Retain the original cheque, the bank's return memo, the postal receipt, and the acknowledgment due card. Proof of dispatch and service of this notice is essential to the complaint.

6. This notice is worded to be sent by an advocate on your behalf. If you send it yourself, change "my Client" to the first person, remove the advocate lines and sign it yourself. A notice from the payee is valid without an advocate.

चेक बाऊन्स कायदेशीर सूचना (कलम 138): ते काय आहे

धनादेश बाऊन्स नोटीस ही लेखी मागणी आहे की, नेगोशिएबल इन्स्ट्रुमेंट्स अॅक्ट, 1881 च्या कलम 138 अंतर्गत फौजदारी तक्रार दाखल करण्यापूर्वी, अनादर झालेल्या धनादेशाचा भरणा करणाऱ्या व्यक्तीने अर्जदाराकडे पाठवणे आवश्यक आहे. हे कर्ज, धनादेश आणि बँकेचा परतावा मेमो ठरवते आणि खरेदीदाराला धनादेशाची रक्कम भरण्यासाठी पावतीपासून 15 दिवसांची मुदत देते, असे न केल्यास तक्रार दाखल केली जाऊ शकते.

जेव्हा तुम्हाला या दस्तऐवजाची गरज भासेल

  • कर्जाची परतफेड करण्यासाठी दिलेला धनादेश निधी अपुरा असल्याच्या कारणाने परत करण्यात आला.
  • वस्तू किंवा सेवांसाठी ग्राहकाचा धनादेश व्यवस्थेपेक्षा जास्त असल्याने किंवा खाते बंद केल्यामुळे त्याचा अनादर केला गेला.
  • भाडेकरूचा भाड्याचा धनादेश बाउन्स झाला किंवा भाडेकरूने वास्तविक कर्जासाठी दिलेल्या धनादेशावर देय देणे थांबवण्याची सूचना जारी केली.
  • तुमच्याकडे एक सुरक्षा धनादेश आहे, जो कर्जाची थकबाकी भरल्यानंतर सादर करण्यात आला होता आणि परत न भरता परत करण्यात आला होता.

त्यात काय समाविष्ट आहे

  • पाठवण्याची पद्धत, तारीख आणि ड्रॉअरचे नाव आणि पत्ता.
  • अंतर्निहित दायित्व आणि ते कायदेशीररित्या अंमलबजावणी करण्यायोग्य कर्ज आहे असे विधान.
  • धनादेश क्रमांक, तारीख, आकड्यांमध्ये आणि शब्दांमध्ये रक्कम आणि कर्जदार बँक.
  • सादर करण्याची तारीख, परतावा मेमोची तारीख आणि परत येण्याचे कारण नोंदवले आहे.
  • मागणी मसुदा किंवा बँक हस्तांतरणाद्वारे पावती मिळाल्यानंतर 15 दिवसांच्या आत धनादेशाची रक्कम भरण्याची मागणी.
  • कलम 138 आणि 142 अंतर्गत परिणाम आणि नागरी उपायांचे आरक्षण, या पृष्ठावर दर्शविलेल्या वैधानिक मुदतीवरील नोंदींचा मसुदा तयार करणे परंतु सूचनेत छापलेले नाही.

ती कशी भरायची, स्वाक्षरी करायची आणि ती कशी वापरायची

  1. तुम्हाला बँकेचा परतावा मेमो मिळाल्याच्या तारखेची नोंद करा, कारण ती नोटीस त्यानंतर 30 दिवसांच्या आत येणे आवश्यक आहे.
  2. मूळ धनादेश, परतावा मेमो, ठेवीची स्लिप आणि कर्जाचा पुरावा, जसे चलन, कर्ज करार किंवा खातेपत्रिका गोळा करा.
  3. या पृष्ठावरील फॉर्म भरा आणि चेकचे तपशील चेक आणि मेमोशी तंतोतंत जुळतात की नाही ते तपासा.
  4. पाठवण्यापूर्वी वकिलाचा आढावा घ्या, कारण चुकीच्या रकमेसह किंवा चुकीच्या व्यक्तीला उशीरा पाठवलेली नोटीस तक्रार फेडू शकते आणि वकील सहसा नंतर तक्रार दाखल करतो.
  5. ती नोंदणीकृत टपालाद्वारे पावती देय किंवा स्पीड पोस्टसह ड्रॉअरच्या योग्य पत्त्यावर पाठवा आणि पाठवण्याच्या तारखेची नोंद करा.
  6. डिलिव्हरीचा मागोवा घ्या आणि ड्रॉवरला ती मिळाल्याच्या तारखेपासून 15 दिवस प्रतीक्षा करा.
  7. पैसे दिले नसल्यास, त्या 15 दिवसांनंतर एका महिन्याच्या आत सक्षम दंडाधिकाऱ्यांसमोर तक्रार दाखल करा आणि सर्व टपाल पुरावे ठेवा.

संलग्न करण्यासाठी किंवा सोबत ठेवण्यासाठीची कागदपत्रे

  • अनादर झालेल्या धनादेशाची प्रत
  • बँकेच्या परतावा मेमोची प्रत
  • अंतर्निहित कर्जाचा पुरावा (चलन, कर्ज करार, खाते किंवा संदेश)
  • टपाल पावती, मागोवा नोंद आणि पावती पत्र (तक्रारीसाठी ठेवलेले)

त्यामागचा कायदा

नेगोशिएबल इन्स्ट्रुमेंट्स अॅक्ट, 1881 च्या कलम 138 नुसार, अपुर्या निधीसाठी परत न केलेल्या किंवा बँकेशी केलेल्या व्यवस्थेपेक्षा जास्त असलेल्या कायदेशीररित्या अंमलबजावणी करण्यायोग्य कर्जासाठी धनादेश जारी करणे हा गुन्हा ठरतो. परतावा मेमो मिळाल्यानंतर 30 दिवसांच्या आत प्राप्तकर्त्याने लेखी मागणी पाठवावी. ठेवीदाराला पावती मिळाल्यापासून पैसे भरण्यासाठी 15 दिवस मिळतात. जर त्यांनी तसे केले नाही, तर त्या 15 दिवसांनंतर एका महिन्याच्या आत, कलम 142 अंतर्गत अधिकारक्षेत्र असलेल्या दंडाधिकाऱ्यांसमोर तक्रार दाखल करणे आवश्यक आहे. या गुन्ह्यासाठी दोन वर्षांपर्यंत तुरुंगवास, धनादेशाच्या दुप्पट रकमेपर्यंत दंड किंवा दोन्ही शिक्षा होऊ शकतात.

टाळता येण्यासारख्या सामान्य चुका

  • परतावा मेमो मिळाल्यापासून 30 दिवसांनंतर नोटीस पाठवणे.
  • धनादेशापेक्षा वेगळ्या रकमेची मागणी करणे किंवा धनादेशाची रक्कम स्पष्टपणे वेगळे न करता असंबंधित रकमांमध्ये मिसळणे.
  • ड्रॉअरचे 15 दिवस संपण्यापूर्वी किंवा ते संपल्यानंतर एका महिन्यापेक्षा जास्त काळ तक्रार दाखल करणे.
  • मूळ धनादेश गमावणे, परतावा मेमो किंवा टपाल पावती, जी पुरावा म्हणून आवश्यक आहे.

चेक बाऊन्स कायदेशीर सूचना (कलम 138) वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

चेक बाऊन्स नोटीस पाठवण्याची कालमर्यादा किती आहे?

बँकेचा परतावा मेमो मिळाल्यानंतर 30 दिवसांच्या आत नोटीस पाठवली जाणे आवश्यक आहे. त्यानंतर भाडेकरूला नोटीस मिळाल्यापासून 15 दिवसांसाठी पैसे द्यावे लागतील. पैसे दिले नसल्यास, 15 दिवस संपल्यानंतर एका महिन्याच्या आत तक्रार दाखल करणे आवश्यक आहे.

मी वकिलाशिवाय स्वतः चेक बाऊन्स नोटीस पाठवू शकतो का?

होय. कायद्यानुसार प्राप्तकर्त्याकडून लेखी नोटीस आवश्यक आहे आणि ती वकिलाकडून येण्याची गरज नाही. कारण तारखा, रक्कम किंवा पत्त्यांमधील त्रुटी खटल्याचा पराभव करू शकतात, बरेच लोक वकिलाचा वापर करतात, जे सहसा तक्रार देखील दाखल करतात.

ड्रॉवरने नोटीस स्वीकारण्यास नकार दिल्यास काय होईल?

जर योग्य पत्त्यावर पाठवलेली नोटीस नाकारली गेली किंवा परत केली गेली तर ती दावा न केलेली मानली जाते, न्यायालये सामान्यतः ती सादर केलेली मानतात. परत केलेला लिफाफा टपाल टिप्पणी, पावती आणि मागोवा नोंदीसह ठेवा. ते तुमच्या तक्रारीसह दाखल केले जातील.

चेक बाऊन्सचा खटला मी कोणत्या न्यायालयात दाखल करू?

कलम 142 अन्वये, दंडाधिकाऱ्यांसमोर तक्रार दाखल केली जाते, जेथे प्राप्तकर्त्याची बँक शाखा, ज्यामध्ये प्राप्तकर्त्याच्या खात्याद्वारे संकलनासाठी धनादेश सादर करण्यात आला होता, ती आहे. तुमचा वकील तुमच्या तथ्यांसाठी योग्य न्यायालयाची पुष्टी करेल.

शेवटचे अद्ययावत ११ ऑक्टोबर, २०२६.

भारतीय कायद्याबद्दलची सामान्य माहिती, तुमच्या परिस्थितीसाठी कायदेशीर सल्ला नाही. मुद्रांक शुल्क, नोंदणी आणि शुल्क राज्यानुसार वेगवेगळे असतात, त्यामुळे त्यावर अवलंबून राहण्यापूर्वी स्थानिक कार्यालय किंवा वकिलाचा सल्ला घ्या.

संबंधित मार्गदर्शक

त्यामागील कायदा, साध्या इंग्रजीत स्पष्ट केला गेला आणि अधिकृत स्त्रोतांच्या विरोधात तपासला गेला.

न्यायालय आणि खटला

कायदेशीर नोटीस मिळाली आहे का? योग्य उत्तर कसे द्यावे

बहुतेक कायदेशीर सूचनांमध्ये उत्तर देण्याचे कोणतेही कायदेशीर कर्तव्य नसते, परंतु अनेकदा न्यायाधीशांनी वाचलेले पहिले दस्तऐवज हे उत्तर असते. जेव्हा शांतता धोकादायक असते, तेव्हा काय उत्तर द्यावे आणि काय कधीही लिहू नये.

6 किमान वाचनमार्गदर्शक वाचा
न्यायालय आणि खटला

वकालतनामाः ते काय आहे, त्यावर स्वाक्षरी कशी करायची आणि वकील कसे बदलायचे

वकालतनामा हा स्वाक्षरी केलेला दस्तऐवज आहे जो एखाद्या वकिलाला न्यायालयात तुमच्यासाठी काम करू देतो. ते काय अधिकृत करते, त्यावर योग्य स्वाक्षरी कशी करायची आणि सुनावणी न गमावता वकील कसे बदलायचे ते येथे आहे.

7 किमान वाचनमार्गदर्शक वाचा
न्यायालय आणि खटला

न्यायालयाच्या आदेशाची किंवा निर्णयाची प्रमाणित प्रत कशी मिळवायची

प्रमाणित प्रत न्यायालयाच्या नक्कल विभागातून स्वाक्षरी केलेल्या आणि सीलबंद प्रमाणपत्रासह येते. अर्ज कसा करावा, तातडीच्या आणि ऑनलाइन प्रतींचा अर्थ काय आणि अपील करण्यासाठी तुम्ही अर्ज करण्याची तारीख का महत्त्वाची आहे ते येथे आहे.

7 किमान वाचनमार्गदर्शक वाचा

याचे वादात रूपांतर झाल्यास, तुम्ही करू शकता दिवाणी वकील शोधा.

संबंधित कागदपत्रे

मसुदा तयार करणाऱ्या चेक बाऊन्स कायदेशीर सूचना (कलम 138) लोकांनाही बऱ्याचदा याची गरज असते.